Vipassana, Metta, Shamatha in het weekeinde
Gun jezelf stilte in het retraitehuis omgeven door groen

8 vragen over mediteren

hoe te mediteren

1. Wat is mediteren?

Daarover bestaan veel meningen. Een overkoepelende definitie is: het trainen van de geest door het oefenen van de aandacht.

2. Waarom mediteren?

Mensen mediteren om verschillende redenen. Ze willen rust in hun hoofd, zichzelf onderzoeken, of de waarheid vinden. Anderen mediteren om verbinding met God, ‘de Ene’ of ‘het Goede’ te maken, en weer anderen om ‘slechte’ eigenschappen af te leren, en ‘goede’ te leren.

3. En doe je dat allemaal met dezelfde methode?

Ja en nee. Ja, meestal door je terug te trekken in een ruimte waar rust heerst. Ja, meestal in zwijgen. Nee, want de instructies hoe te mediteren verschillen, en de hulpmiddelen ook.

4. Hoe kun je meditaties indelen?

Je kunt meditaties indelen naar degeen die ze beschreven heeft: boeddha, Osho, woestijnvaders, hindoeïstisch, soefi etc. Of je kunt ze onderscheiden naar het object waarop de aandacht gericht is: ademmeditatie, muziekmeditatie, of gericht op een reeks woorden, een gebed, een beeld, een gevoel, een beweging (bijv. met rozenkrans, yoga, dans). Of je kunt meditaties onderscheiden naar het doel. Bewust nadenken, contemplatie, wordt soms tot de doelen gerekend. Dat bespreken we hier verder niet, wel drie andere doelen:
* onthaasten, ontspannen, meer rust;
* een avontuur aangaan, een spirituele weg gaan, verbinding;
* jezelf veranderen, zelfverbetering.

5. Hoe werkt een meditatie met als doel ‘meer rust’?

Een rustmeditatie vult het drukke hoofd met een opdracht. Een bekend voorbeeld: tel je ademhalingen, en als je van de tel bent, begin weer bij 1. Of herhaal in jezelf steeds dezelfde woorden. Of kijk naar een beeld, of voel een gevoel. Een ander zintuig: luister naar muziek. Zo wordt de geest, die eigenlijk aldoor maar wil denken of bezig gehouden worden met prikkels van buitenaf, gedwongen zich te concentreren. Het doel van de meditaties is meestal niet om geen gedachten te hebben. Wat wel gebeurt, is dat die zeurende gedachtencarrousels langzamer gaan draaien, of zelfs stoppen. Het resultaat is meer rust in het hoofd.

6. En als het doel ‘een spirituele weg gaan’ is, waar gaat die weg dan naar toe?

Dat is van tevoren over het algemeen niet zo duidelijk. Spirituele en mystieke leraren geven aanwijzingen, maar meestal geen precieze beschrijving, en al helemaal geen garantie. Over het eindresultaat wordt wel gezegd, dat je ‘een andere bewustzijnstoestand’ bereikt, een ‘totaal ontwaken’, een eenwording met God, of dat het niet in woorden te vatten is. Dat maakt dit doel voor veel mensen ‘zweverig’.

7. En als het doel is ‘jezelf veranderen’, hoe mediteer je dan?

De hoofdaanpak is het richten van de aandacht, grofweg: meer gefocussed op ‘goede’ eigenschappen, en minder op ‘slechte’. Vaardigheden die je met mediteren kunt verbeteren, zijn onder andere: flexibel zijn als dingen veranderen, aan taken beginnen, en een reëel zelfbeeld vormen. In de MBSR-training (Mindfulness Based Stress Reduction, in 1979 ontwikkeld door dr. Jon Kabat-Zinn) is het doel om stressverhogende gedachten en handelingen te verminderen, en wordt het mediteren gecombineerd met andere psychologische methoden.

Bronnen

Ervaringen uit de eigen praktijk en uit onderricht van diverse meditatieleraren.

Rustmeditaties: Paul Wilson. Het grote boek van de onthaasting. Amsterdam, Arbeiderspers, 2001. Vert. van Calm for life. Australia, Penguin, 2000.

Spirituele meditaties: Alan Wallace, Brian Hodel. Verbindend bewustzijn. Waar wetenschap en spiritualiteit elkaar raken. 2009. Ten Have.

Psychologische veranderingen: Margriet Sitskoorn, Ik2, de beste versie van jezelf. 2015. (Hoofdstuk Flow focus)

Hoe te beginnen met mediteren op Kluse Compane?

} Startersweekend mindfulnesstraining

} Vrijdagavond - Zondaggochtend Wijsheid WelWillendheid Meditatie (in pali-woorden: vipassana en metta in een rustmeditatie)

Leave a Comment





This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.